Domowe hodowle roślin

HODOWLE DOMOWE

Hodowla roślin daje dużo satysfakcji, może też być bardzo pouczająca dla przyrodnika. Rośliny rozwijają się i rosną podobnie jak zwierzęta. Reagują tak samo na środowisko, tyle że robią to wolniej. System nerwowy zwierząt pozwala im bardzo szybko odszukiwać nasłonecznione miejsca lub wodę, podczas gdy rośliny, nie posiadające układu nerwowego, reagują na wilgoć i światło rosnąc w ich kierunku.
Do hodowli roślin i doświadczeń z nimi nie potrzeba żadnego specjalnego wyposażenia, natomiast efekty mogą być zadziwiająco ciekawe. Dalsza uprawa jest o tyle łatwiejsza, że gdy rosnące u nas rośliny dojrzeją, możemy ich wyhodować więcej z wytworzonych przez nie nasion lub przez rozsady – będziemy wtedy samowystarczalni.
Na tablicy ściennej zapisujmy zawsze dane dotyczące hodowli; powinny się tam też znaleźć notatki na temat sadzenia, kiełkowania i pomiarów wzrostu.
Lepiej kupić nasiona, niż zbierać je dewastując przy tym środowisko naturalne. Najwygodniejsze do doświadczeń są groch, fasola, słoneczniki, pszenica i rzeżucha, ponieważ szybko rosną, a po zakończeniu doświadczeń można je zjeść. Możemy też oczywiście zebrać trochę nasion pospolitych roślin, bez ich niszczenia.

Warunki wzrostu

Większość nasion, aby móc wykiełkować, wymaga światła, wilgoci, ciepła i powietrza. Przedstawiamy cztery doświadczenia, które pozwolą nam stwierdzić te potrzeby. Oczywiście różne rośliny mają różne potrzeby, mogą nawet wykazywać znaczne odchylenia od ogólnych norm. Na przykład niektóre nasiona kiełkują tylko w ciemnościach, co daje im pewność, że są w ziemi. Gdy jednak rośliny te zaczną rosnąć, ich liście potrzebują światła. Każdy może obmyślić doświadczenie w taki sposób, aby dowiedzieć się z niego jak najwięcej. Niektóre nasiona, np. pestki jabłek, kiełkują dopiero po okresie schłodzenia. Jeśli zbierzemy ich trochę jesienią i spróbujemy wysiać kilka w zwykły sposób, prawdopodobnie nie wzejdą. Spróbujmy jednak potrzymać je przez dwa tygodnie w lodówce. Po takiej symulacji zimnej pory roku, nasiona te zapewne wykieł-kują. W naturze ta strategia nasion nie pozwala im kiełkować jesienią. W efekcie młode rośliny nie giną zimą od mrozu i śniegu.

Czy ilość światła ma znaczenie?

Wszystkie rośliny potrzebują światła, koniecznego dla przeprowadzenia fotosyntezy – procesu który dostarcza im substancji pokarmowych. Jaka jednak ilość światła jest konieczna do efektywnego wzrostu rośliny? Czy ma znaczenie rodzaj światła? Czy rośliny potrzebują światła słonecznego, czy też wystarczy im światło zwykłej żarówki? Aby uzyskać odpowiedź na te pytania, bierzemy dwie rosnące zdrowo sadzonki, stawiamy je na parapecie okna i codziennie mierzymy ich wysokość. Następnie jednej z nich redukujemy „dobę świetlną”, mierząc wciąż jej tempo wzrostu i nanosząc dane na wykres. Na tym samym wykresie odnotowujemy tempo wzrostu rośliny kontrolnej, stojącej cały czas na parapecie. W ten sposób porównać można wzrost rośliny o dłuższym lub krótszym niż normalny dniu świetlnym, wzrost przy świetle naturalnym i przy sztucznym, różnice pomiędzy światłem świetlówki a żarówką.

Wędrówki nasion

Wiele nasion rozprzestrzenia się za pomocą wiatru i zwierząt. Łatwo sprawdzić jak duże ma to znaczenie zdrapując błoto z butów po jesiennej wycieczce do lasu czy na pola. Umieszczamy błoto w doniczce, zapewniając wszystkie konieczne warunki do wzrostu – światło, ciepło, wodę i powietrze. Zadziwiające – jak wiele roślin wzejdzie w tej hodowli.

Jakiego pokarmu potrzebują rośliny?

Świeżo wzeszłe rośliny mogą przez krótki czas przeżyć, korzystając z zapasów pokarmowych zmagazynowanych w nasionach. W końcu jednak będą one potrzebowały nowego źródła składników mineralnych (jak również energii słonecznej) do wzrostu. Możemy wykonać doświadczenia pozwalające stwierdzić, które składniki są najistotniejsze dla wzrostu młodych roślin. Dobry materiał doświadczalny stanowi pszenica, groszek lub fasola – wszystkie są łatwo dostępne i szybko kiełkują. Potrzebne nam będą słoiki lub probówki.

W celu porównania, jak rosną rośliny zasilane różnymi odżywkami, będziemy musieli przygotować roztwór wodny zawierający podstawową odżywkę dla roślin. Wykonujemy ją według składu podanego poniżej. Zamiast wody destylowanej możemy użyć lodu zeskrobanego ze ścian naszej lodówki, chociaż nie będzie to całkiem to samo. Jedną część odżywki mieszamy z czterema częściami wody destylowanej. Teraz możemy przygotować różne roztwory do porównania tempa wzrostu.

Sadzonki

Każda niemal część rośliny, po odcięciu jej i zapewnieniu odpowiedniej opieki, rozwinie się w nową roślinę, taką jak rodzicielska. Najlepsze kawałki to pędy górne lub boczne, wyrastające z gałązki. Sadzimy je w wilgotnej ziemi kompostowej i umieszczamy w wilgotnym, zacienionym miejscu, aby mogły się zakorzenić. Dobrze jest przed włożeniem do ziemi zanurzyć miejsce cięcia w tzw. ukorzeniaczu (preparat chemiczny zawierający hormon przyspieszający powstawanie korzeni i co za tym idzie szybsze przyjmowanie się sadzonek). Wiele roślin, zwłaszcza hodowlanych zakorzenia się łatwiej, jeśli pozostawimy sadzonki na około dziesięć dni w wodzie. Następnie przenosimy je do ziemi kompostowej, uważając, żeby nie uszkodzić korzonków.
Nie wszystkie sadzonki przeżyją, zatem na początek lepiej ograniczyć się do pospolitych roślin domowych czy ogrodowych. Można wykorzystać różne części tej samej rośliny – np. kawałek łodygi, fragment korzenia i liść.

Szczepienie

Szczepienie jest to swojego rodzaju transplantacja. Łodygę zakorzenionej, dobrze rosnącej rośliny (zwanej podkładką) łączy się z rosnącą łodygą z pączkami (zwaną zrazem) innej, blisko spokrewnionej rośliny. Mówiąc po prostu przenosimy obcą gałazkę na naszą roślinę. Połączenie nowej gałązki z łodygą (pniem) starej musi być dopasowane bardzo starannie. Składamy je bardzo ściśle razem i starannie obwiązujemy mokrą rafią. Upewnić się trzeba czy zraz umocowany jest wystarczająco pewnie, tak żeby nie odpadł od podkładki.

Szczepi się przeważnie krzewy, takie jak róże czy azalie, oraz drzewa owocowe; można jednak próbować szczepić także wiele innych roślin. Za każdym razem trzeba pamiętać, żeby dobrać rośliny blisko spokrewnione. Ogrodnicy szczepią często róże, jedne na drugich, a także szlachetne odmiany drzew owocowych na dzikich, ale silnych podkładkach. Sposoby szczepienia pokazane są po prawej.

Cykle fotograficzne

Jest to doskonały sposób rejestrowania wzrostu roślin. Aparat fotograficzny ustawiamy zawsze w tym samym miejscu. Jeśli to możliwe, zostawiamy go na stałe umieszczony na statywie. Mocujemy pionowo duży kawałek pokratkowanego papieru rysunkowego, co stworzy nam wygodne do robienia porównań tło. Dzięki kratkom będziemy mogli zmierzyć dokładnie rozmiary rośliny na każdej fotografii.

Aby mieć pewność, że oświetlenie będzie odpowiednie, najlepiej stosować automatyczną lampę błyskową. Będziemy wówczas niezależni od oświetlenia zmieniającego się z porą dnia. W przypadku roślin szybko rosnących wykonujemy fotografie codziennie lub co drugi dzień.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *